Czworoboczny grzbietu – funkcje, ćwiczenia, anatomia

Masz napięte kark i barki albo interesuje Cię dokładna anatomia pleców. W tym artykule poznasz budowę, funkcje i typowe problemy mięśnia czworobocznego grzbietu, nazywanego potocznie „kapturem”. Dzięki temu łatwiej zrozumiesz, skąd bierze się ból oraz jak rozmawiać z fizjoterapeutą czy trenerem o swoich dolegliwościach.

Czworoboczny grzbietu – położenie, budowa i unerwienie

Mięsień czworoboczny grzbietu, czyli musculus trapezius, to duży, płaski mięsień położony bardzo powierzchownie w okolicy karku i górnej części pleców. W języku potocznym często mówi się o nim „mięsień kapturowy” lub po prostu „kaptury”, bo swoim kształtem przypomina narzucony kaptur na ramiona. Należy on do powierzchownych mięśni grzbietu z grupy kolcowo ramiennej, które łączą kręgosłup z obręczą barkową i mają ogromny wpływ na ustawienie łopatki oraz barku. Prawy i lewy mięsień czworoboczny tworzą razem kształt rombu lub trapezu, dlatego tak łatwo zauważyć ich zarys u osób trenujących sporty siłowe.

Położenie mięśnia jest bardzo rozległe, bo zaczyna się u podstawy czaszki, przebiega przez kark i dochodzi aż do poziomu dolnych kręgów piersiowych. Górna część mięśnia modeluje okolice karku, środkowa przykrywa przestrzeń między łopatkami, a dolna sięga w dół w stronę środkowej części pleców. Takie ułożenie sprawia, że mięsień czworoboczny grzbietu pracuje przy praktycznie każdym ruchu barków i głowy, a jego kondycja ma ogromne znaczenie zarówno dla osób pracujących fizycznie, jak i spędzających długie godziny w pozycji siedzącej.

Przyczep początkowy mięśnia czworobocznego tworzy długa, niemal ciągła linia biegnąca wzdłuż osi ciała. Obejmuje ona guzowatość potyliczną zewnętrzną kości potylicznej, przyśrodkową część kresy karkowej górnej, a także więzadło karkowe na całej długości od kręgów szyjnych. Dalej włókna zaczynają się na wyrostkach kolczystych siódmego kręgu szyjnego oraz wszystkich kręgów piersiowych od Th1 do Th12, wraz z odpowiadającymi im odcinkami więzadła nadkolcowego. Tak rozległy przyczep oznacza, że zmiana napięcia mięśnia czworobocznego wpływa jednocześnie na kark, odcinek piersiowy kręgosłupa i położenie obręczy barkowej.

Przyczepy końcowe są rozmieszczone szeroko wokół obręczy barkowej, co pozwala mięśniowi precyzyjnie sterować ruchem łopatki. Włókna górne kończą się na końcu barkowym obojczyka, dlatego ich napięcie łatwo zauważyć jako wyraźne zarysowanie „kapturów” przy szyi. Część środkowa przyczepia się do wyrostka barkowego i grzebienia łopatki, dzięki czemu może skutecznie przyciągać łopatkę w stronę kręgosłupa. Najniżej położone włókna dolne biegną skośnie ku górze i do boku, kończąc się płaskim, dobrze wyczuwalnym pod skórą ścięgnem na przyśrodkowej części górnego brzegu grzebienia łopatki.

Z anatomicznego i funkcjonalnego punktu widzenia mięsień czworoboczny dzieli się na trzy części, czyli aktony. Część górna, pars descendens, ma włókna biegnące skośnie w dół i na bok od potylicy do obojczyka. Część środkowa, pars transversa, ma przebieg niemal poziomy od wyrostków kolczystych górnych kręgów piersiowych do wyrostka barkowego łopatki. Część dolna, pars ascendens, biegnie skośnie ku górze i na bok od dolnych kręgów piersiowych do grzebienia łopatki. Kierunek przebiegu włókien każdej z części sprawia, że pełnią one inne zadania i często wymagają odrębnego podejścia treningowego oraz terapeutycznego.

Unerwienie mięśnia czworobocznego jest podwójne i bardzo charakterystyczne. Za funkcję ruchową odpowiada gałąź zewnętrzna nerwu dodatkowego XI, czyli nerwu czaszkowego, a za czucie i propriocepcję drobne gałązki ze splotu szyjnego, głównie z segmentów C2–C4. Takie połączenie tłumaczy, dlaczego „kaptury” reagują błyskawicznym, mimowolnym napięciem na stres emocjonalny i zmianę pozycji głowy. Unaczynienie zapewnia tętnica poprzeczna szyi, tętnica nadłopatkowa, tętnica potyliczna oraz gałęzie grzbietowe tętnic międzyżebrowych tylnych, co gwarantuje dobre ukrwienie całej rozległej struktury.

Pod względem topograficznym mięsień czworoboczny przykrywa kilka głębiej położonych struktur, między innymi mięśnie równoległoboczne, dźwigacz łopatki oraz mięśnie kolcowe i płatowate szyi. Od przodu graniczy z mięśniem mostkowo obojczykowo sutkowym, a ich wspólna krawędź tworzy zarys bocznego trójkąta szyi. Oznacza to, że każda zmiana napięcia w czworobocznym wpływa na ułożenie głowy, pozycję łopatki na klatce piersiowej oraz ogólną sylwetkę, co w praktyce przekłada się na sposób, w jaki siedzisz, dźwigasz i wykonujesz pracę nad głową.

Jakie funkcje pełni mięsień czworoboczny grzbietu?

Mięsień czworoboczny pełni przede wszystkim rolę stabilizatora łopatki i całej obręczy barkowej. Uczestniczy w unoszeniu łopatki ku górze, jej obniżaniu oraz przyciąganiu w stronę kręgosłupa, jednocześnie dociskając łopatkę do klatki piersiowej. Dzięki temu możliwe są płynne ruchy barków podczas pracy z rękami w górze, dźwigania ciężarów przed sobą czy cofania barków w tył. Dodatkowo mięsień ten współdziała z mięśniami szyi przy ruchach głowy oraz pomaga unosić tułów, gdy obręcz barkowa pozostaje stabilnie oparta na podłożu lub na drążku.

Bardzo istotna jest rola mięśnia czworobocznego w tzw. rytmie ramienno łopatkowym, czyli współpracy stawu ramiennego z łopatką podczas unoszenia ręki. Część górna i dolna pracują wtedy jak para współdziałających cięgien, które obracają łopatkę ku górze. Dolny kąt łopatki przesuwa się bocznie i do przodu, a panewka stawowa kieruje się ku górze, co tworzy przestrzeń dla głowy kości ramiennej. Dzięki temu możesz bezpiecznie unieść ramię ponad poziom barku, sięgnąć wysoko po przedmiot czy wykonać ćwiczenia nad głową bez bolesnego „zderzania się” struktur w okolicy podbarkowej.

W codziennym życiu czworoboczny odpowiada za szereg konkretnych zadań, które łatwo powiązać z Twoją pracą i aktywnością fizyczną:

• utrzymanie barków stabilnie ustawionych przy wszelkiej pracy nad głową, na przykład podczas malowania sufitu czy montażu oświetlenia,
• stabilizacja łopatek i karku przy dźwiganiu przed sobą, jak noszenie ciężkich kartonów, wiader lub narzędzi,
• cofanie barków w tył przy pracy z narzędziami ciągnącymi, np. wiosłowaniu, pracy z szlifierką czy piłą,
• utrzymanie karku i głowy przy patrzeniu długo w górę lub w dół, jak przy pracy monterskiej czy wpatrywaniu się w ekran telefonu,
• współudział w ruchu przy podciąganiu na drążku, martwym ciągu i innych ćwiczeniach, które wymagają silnej stabilizacji łopatki.

Jeśli mięsień czworoboczny jest porażony lub znacznie osłabiony, staw ramienny po stronie uszkodzenia ustawia się niżej i wysuwa do przodu. Brzeg przyśrodkowy łopatki przyjmuje skośne położenie, opadając od góry ku dołowi i do wewnątrz, a zakres uniesienia ramienia nad głowę staje się wyraźnie ograniczony. W pracy fizycznej taka niewydolność oznacza gorszą kontrolę barku przy dźwiganiu, większe ryzyko przeciążenia stożka rotatorów i większą podatność na urazy w czasie pracy na wysokości czy przy szybkim przenoszeniu ciężkich elementów.

Część górna mięśnia czworobocznego – ruchy szyi i unoszenie barków

Część górna mięśnia czworobocznego odpowiada za dobrze znany gest wzruszania ramionami, czyli unoszenie całej obręczy barkowej ku górze. Współpracuje przy tym z mięśniem dźwigaczem łopatki oraz mięśniami równoległobocznymi, tworząc silny zespół dźwigający bark. Przy ustalonych barkach ta część mięśnia zgina głowę ku tyłowi, a działając jednostronnie umożliwia skłon boczny głowy i jej rotację w stronę przeciwną. Dzięki temu możesz odwrócić głowę przez ramię, spojrzeć w górę nad siebie i utrzymać stabilną pozycję, gdy kark przenosi duże obciążenia.

Górna część czworobocznego bardzo często ulega przeciążeniu i jest związana z napięciowymi bólami karku oraz głowy. W obrębie jej włókien łatwo tworzą się punkty spustowe, czyli małe, bardzo bolesne zgrubienia wywołujące ból rzutowany. Typowy tor promieniowania obejmuje boczną stronę szyi, okolicę skroniową oraz rejon nad łukiem brwiowym, przez co dolegliwości bywają mylone z migreną. Wzmożone napięcie tej części nasila się pod wpływem stresu, gdy odruchowo unosimy barki i zaciskamy „kaptury”, często zupełnie nie zwracając na to uwagi.

Najbardziej obciążające dla górnej części mięśnia są sytuacje codzienne, w których barki długo pozostają w nienaturalnym ustawieniu lub muszą utrzymywać niewielki ciężar przez wiele minut bez przerwy:

• długotrwała praca przy komputerze z barkami mimowolnie uniesionymi do uszu i głową wysuniętą w kierunku monitora,
• trzymanie telefonu między uchem a barkiem podczas rozmów, co prowadzi do jednostronnego skrócenia „kaptura”,
• noszenie ciężkiej torby cały czas na jednym ramieniu, zwłaszcza jeśli pas „wcina się” w mięsień przy szyi,
• praca z ramionami uniesionymi przez większość dnia, na przykład wiercenie w suficie, malowanie górnych części ścian czy montaż instalacji nad głową.

Do pierwszych sygnałów przeciążenia górnej części mięśnia czworobocznego należą uczucie „twardego karku”, ból przy wzruszaniu ramionami oraz rozpierający ból promieniujący z karku do głowy. Kiedy zauważysz takie objawy, przerwij pracę choć na kilka minut, rozluźnij barki, wykonaj łagodne ćwiczenia rozciągające i w razie utrzymywania się dolegliwości skonsultuj się z fizjoterapeutą, zanim napięcie utrwali się na stałe.

Część środkowa mięśnia czworobocznego – retrakcja i stabilizacja łopatek

Część środkowa mięśnia czworobocznego odpowiada głównie za retrakcję łopatek, czyli ich zbliżanie do kręgosłupa. Jej włókna biegną poziomo, dzięki czemu skutecznie cofają barki, jednocześnie dociskając łopatki do żeber. Ten fragment mięśnia stabilizuje łopatki podczas wszelkich ruchów ciągnięcia, jak wiosłowanie hantlami, przyciąganie drążka do klatki piersiowej czy praca ręcznymi narzędziami wymagającymi ruchu w tył. Bez sprawnej części środkowej trudno utrzymać łopatki w prawidłowej pozycji, co szybko odbija się na komforcie barków.

Dobrze wytrenowana środkowa część czworobocznego pomaga utrzymać barki cofnięte i lekko opuszczone w dół, co jest szczególnie ważne przy długotrwałej pracy siedzącej. Dzięki temu mniejsze obciążenia spadają na odcinek szyjny i piersiowy kręgosłupa, a staw barkowy pracuje w bardziej fizjologicznym położeniu. W pozycji stojącej silna część środkowa ułatwia bezpieczną obsługę narzędzi, bo łopatki nie „uciekają” w przód, gdy ciągniesz za drążek, linkę wyciągu lub mocno trzymasz wiertarkę.

Skutki osłabienia części środkowej są bardzo charakterystyczne i często spotykane u osób spędzających dużo czasu przy biurku lub z telefonem w ręku:

• zaokrąglone plecy w odcinku piersiowym i wyraźnie wysunięte barki w przód,
• łopatki ustawione w protrakcję, czyli „rozjechane” na boki i odstawające od żeber,
• uczucie pieczenia lub „zapalenia” między łopatkami po całym dniu pracy, zwłaszcza pod koniec dnia,
• większe ryzyko konfliktu podbarkowego i ból przy podciąganiu, wiosłowaniu czy unoszeniu ramion nad głowę z obciążeniem.

Część dolna mięśnia czworobocznego – depresja i rotacja łopatki przy unoszeniu ramion

Część dolna mięśnia czworobocznego odpowiada za depresję łopatki, czyli jej świadome obniżanie wraz z całą obręczą barkową. Jednocześnie bierze udział w rotacji łopatki ku górze, gdy unosimy ramiona powyżej 90 stopni odwiedzenia. Współdziała przy tym z częścią górną trapeziusa oraz mięśniem zębatym przednim, tworząc mechanizm, który otwiera przestrzeń podbarkową i pozwala kości ramiennej poruszać się bezbolesnie pod wyrostkiem barkowym łopatki. Dobrze działająca część dolna pomaga też utrzymać wrażenie „ściągniętych w dół” barków przy ćwiczeniach nad głową.

U wielu osób z przygarbioną sylwetką i głową wysuniętą w przód dolny akton czworobocznego ulega tzw. amnezji mięśniowej. Oznacza to, że jest słaby, wydłużony i praktycznie przestaje aktywnie włączać się do ruchu, mimo że anatomicznie pozostaje nieuszkodzony. W efekcie przy sięganiu wysoko pojawia się wrażenie blokady w barku, praca nad głową szybko powoduje ból, a ciężar przejmują drobniejsze mięśnie stożka rotatorów. Z czasem może to prowadzić do nawracających zapaleń ścięgien i przeciążeń w okolicy barku.

Sprawna część dolna mięśnia czworobocznego jest niezbędna przy wielu czynnościach zawodowych i sportowych, które wymagają stabilnych barków i łopatek ustawionych nisko:

• pewne, stabilne trzymanie narzędzi nad głową podczas pracy przy sufitach, instalacjach czy konstrukcjach,
• obsługa górnych półek magazynowych, przenoszenie i ustawianie cięższych elementów powyżej wysokości barków,
• podawanie i przyjmowanie ciężkich przedmiotów nad głową, na przykład płyt, rur czy elementów rusztowania,
• podciąganie na drążku oraz większość ćwiczeń nad głową na siłowni, jak wyciskanie sztangi czy hantli w staniu.

Mięsień czworoboczny grzbietu – przyczyny bólu i typowe dolegliwości

Najczęściej spotyka się dwa przeciwstawne mechanizmy przeciążenia mięśnia czworobocznego. Pierwszy to „zablokowanie w rozciągnięciu”, które dotyczy głównie osób długo siedzących z wysuniętą głową i barkami w protrakcji. W tej sytuacji szczególnie część górna i środkowa są przez wiele godzin rozciągnięte, a jednocześnie muszą utrzymywać ciężar głowy i barków. Z czasem pojawia się sztywność karku, uczucie ciągnięcia w okolicy łopatek oraz ograniczenie ruchów szyi i barków, często mylone z problemem wyłącznie w kręgosłupie szyjnym.

Drugi mechanizm to „nadmierne napięcie w skróceniu”, typowy dla osób intensywnie trenujących sporty siłowe lub często dźwigających ciężary z rękami uniesionymi. Tu czworoboczny, szczególnie jego część zstępująca, przez długi czas pozostaje skrócony i mocno napięty, na przykład po wielu seriach szrugsów czy martwych ciągów z dużym obciążeniem. Taki wzorzec także ogranicza ruchomość kręgosłupa szyjnego i barków, dając uczucie mocnego ściągania mięśnia przy każdym ruchu głową lub próbnie rozluźnienia barków.

Bardzo silny wpływ na napięcie górnej części mięśnia czworobocznego mają stres i obciążenia psychiczne. Pod wpływem emocji wiele osób odruchowo unosi barki, zaciska mięśnie karku i przyjmuje pozycję „obronną”, nawet jeśli siedzi nieruchomo przy biurku. W takiej sytuacji w mięśniu łatwo powstają punkty spustowe, które wywołują przewlekłe bóle karku i głowy, często określane jako „ból głowy od karku”. Bez zmiany trybu pracy i pracy nad redukcją napięcia trudno liczyć na trwałą poprawę, nawet przy stosowaniu leków przeciwbólowych.

Najczęściej z dolegliwościami mięśnia czworobocznego zgłaszają się osoby, które na co dzień wykonują powtarzalne czynności w niekorzystnych ustawieniach głowy i barków:

• pracownicy biurowi i osoby spędzające długie godziny przy komputerze, obciążeni statycznie w rozciągnięciu,
• kierowcy zawodowi, u których dochodzi do połączenia długotrwałego siedzenia, wpatrywania się w drogę i napięcia stresowego,
• pracownicy budowlani, monterzy, elektrycy i malarze, często pracujący z ramionami wysoko nad głową i dźwigający ciężkie narzędzia,
• sportowcy siłowi i osoby trenujące crossfit, które wykonują liczne powtórzenia ze skróconym mięśniem podczas ćwiczeń z dużym obciążeniem.

Typowe dolegliwości zgłaszane przy problemach z czworobocznym to sztywność karku, pieczenie i ból w górnej części pleców oraz w obrębie barków. Pojawia się uczucie „ciężkiej głowy”, która jakby „ciągnie” w dół, a mięśnie wokół szyi stają się twarde w dotyku. Ból między łopatkami zwykle nasila się pod koniec dnia pracy, kiedy mięsień jest już zmęczony, i może okresowo promieniować do potylicy, barku lub górnej części pleców, co utrudnia rozróżnienie, czy problem pochodzi z kręgosłupa, czy z samych mięśni.

Przewlekłe ignorowanie bólu i sztywności mięśnia czworobocznego może doprowadzić do utrwalenia napięciowych bólów głowy, powstania kompensacji w innych odcinkach kręgosłupa oraz zwiększyć ryzyko urazów przy dźwiganiu czy pracy na wysokości. Warto reagować wcześnie, zamiast czekać, aż dolegliwości zaczną ograniczać codzienne funkcjonowanie.

Jak rozpoznać problemy z mięśniem czworobocznym i odróżnić je od innych schorzeń?

Ból w okolicy karku, barków i łopatek może mieć bardzo różne źródła. Dolegliwości mogą pochodzić z samych mięśni, ze stawów kręgosłupa szyjnego lub piersiowego, ze stawu barkowego, a także ze struktur nerwowych, takich jak korzenie nerwowe czy splot ramienny. Dlatego sam opis bólu zwykle nie wystarczy i konieczne jest badanie przeprowadzone przez doświadczonego fizjoterapeutę lub lekarza, który potrafi ocenić, czy głównym problemem jest przeciążenie mięśnia czworobocznego, czy inne schorzenie.

Podstawą diagnostyki jest dokładny wywiad oraz ocena postawy i ruchu. Specjalista pyta o rodzaj pracy, czas spędzany w pozycji siedzącej, charakter aktywności sportowej, a także o przebyte urazy szyi i barku. Następnie obserwuje ustawienie głowy, barków i łopatek, zwracając uwagę na ewentualne asymetrie i wysunięcie głowy do przodu. Kolejnym krokiem jest ocena zakresu ruchu szyi i barków oraz palpacja mięśnia czworobocznego i sąsiednich struktur, co pozwala wykryć bolesne punkty i miejsca wzmożonego napięcia.

Istnieją też objawy, przy których ból w rejonie mięśnia czworobocznego może być tylko „wierzchołkiem góry lodowej” i wymaga pilnej konsultacji lekarskiej:

• nagły, bardzo silny ból karku lub barku po urazie, zwłaszcza komunikacyjnym lub upadku z wysokości,
• wyraźne osłabienie kończyny górnej, opadanie ręki lub trudność w jej unoszeniu,
• zaburzenia czucia w ręce, drętwienie palców, uczucie „prądów” wzdłuż ramienia,
• problemy z równowagą, chodem lub narastająca niezgrabność ruchów,
• gorączka, dreszcze, znaczne osłabienie organizmu, niewyjaśniona utrata masy ciała pojawiająca się w krótkim czasie.

Jakie objawy sugerują przeciążenie mięśnia czworobocznego?

Ból mięśniowo powięziowy czworobocznego ma zwykle charakter tępy, rozpierający i często obejmuje obie strony karku jednocześnie. Nasilenie dolegliwości rośnie przy długim utrzymaniu jednej pozycji, na przykład po kilku godzinach przy komputerze lub za kierownicą. Ucisk na napięte włókna wywołuje silniejszy ból, a pod palcami możesz wyczuwać „twarde liny” lub małe guzki w mięśniu. W przeciwieństwie do bólu korzeniowego ból mięśniowy nie powoduje wyraźnego osłabienia siły ręki czy zaburzeń czucia w palcach.

Przeciążeniu mięśnia czworobocznego towarzyszy szereg objawów, które możesz zaobserwować u siebie w ciągu dnia:

• lokalna tkliwość przy ucisku wzdłuż przebiegu włókien, szczególnie w górnej części karku i w okolicy przyczepów łopatki,
• sztywność szyi rano po wstaniu z łóżka oraz po zakończeniu dnia pracy siedzącej,
• ograniczenie rotacji głowy i jej skłonu na boki, często odczuwalne przy próbie spojrzenia przez ramię,
• uczucie palenia, pieczenia lub „gorąca” między łopatkami, zwłaszcza pod koniec dnia,
• szybkie męczenie się barków przy prostych czynnościach, jak trzymanie wiertarki, suszarki do włosów czy kierownicy samochodu.

Dla punktów spustowych górnej części mięśnia charakterystyczny jest szczególny wzorzec rzutowania bólu. Ból wędruje wzdłuż bocznej strony szyi, zakręca łukiem wokół ucha, obejmuje okolicę skroniową i może dochodzić nad okiem. Pacjenci często opisują to jako „ból głowy od karku”, bo ucisk napiętego miejsca na karku potrafi natychmiast wywołać lub nasilić dolegliwości w obrębie głowy.

Jakie testy stosuje fizjoterapeuta do oceny mięśnia czworobocznego?

Podczas badania fizjoterapeuta ocenia nie tylko siłę wszystkich części mięśnia czworobocznego, ale też kontrolę ustawienia łopatek podczas ruchu ramion. Sprawdza, czy łopatki poruszają się płynnie, czy może gwałtownie „skaczą” lub odstawiają się od żeber przy unoszeniu rąk. Istotna jest także reakcja bólowo obronna tkanek na dotyk oraz obecność punktów spustowych, które mogą wywoływać ból rzutowany w inne miejsca.

Siłę całego mięśnia czworobocznego można ocenić za pomocą prostego testu wykonywanego w pozycji siedzącej. Pacjent unosi ramiona nad głowę do około 120 stopni, tak jakby chciał sięgnąć do sufitu, a terapeuta kładzie swoje ręce na łokciach pacjenta. Następnie pcha łokcie w przód, obserwując, czy łopatki pozostają stabilne, zbliżone do kręgosłupa, czy też „uciekają” w protrakcję. Jeśli czworoboczny jest wystarczająco silny, łopatki utrzymają pozycję retrakcji mimo działania siły zewnętrznej.

Dla części górnej stosuje się najczęściej dwa powtarzalne testy, które pozwalają wychwycić jej osłabienie lub przeciążenie:

• wzruszanie ramionami przeciwko oporowi z lekkim odwiedzeniem ramion w bok, co zmniejsza udział mięśnia dźwigacza łopatki i mięśni równoległobocznych,
• połączenie odwodzenia barku z bocznym skłonem głowy po tej samej stronie, na które terapeuta stawia opór, oceniając siłę i ewentualne wywołanie bólu.

Część środkową bada się zwykle w pozycji leżenia przodem, kiedy łatwo obserwować ruch łopatki na klatce piersiowej. Pacjent leży na brzuchu, ramię ma odwiedzione do 90 stopni i ustawione w rotacji zewnętrznej. Terapeuta prosi o wykonanie poziomego wyprostowania ramienia w tył, jednocześnie stawiając lekki opór. Test uznaje się za dodatni dla osłabienia części środkowej, jeśli łopatka nie cofa się prawidłowo, a ramię jest unoszone głównie ruchomością stawu ramiennego.

Dolną część mięśnia ocenia się również w leżeniu przodem, ale z innym ustawieniem kończyny górnej. Ramiona odwiedza się mniej więcej do 120 stopni i ustawia w rotacji zewnętrznej, tak by tworzyły z tułowiem kształt litery Y. Terapeuta stawia opór przedłużeniu ruchu po przekątnej do góry, obserwując zachowanie łopatki. Jeśli zamiast retrakcji i depresji pojawia się protrakcja lub uniesienie łopatki ku górze, test jest dodatni i wskazuje na osłabienie dolnej części czworobocznego.

Dopełnieniem badania są testy siły innych mięśni obręczy barkowej, między innymi mięśnia najszerszego grzbietu i mięśnia zębatego przedniego, oraz specjalne testy ortopedyczne dla kręgosłupa szyjnego i barku. Takie kompleksowe podejście pozwala odróżnić problem typowo mięśniowy od uszkodzeń stawowych, korzeniowych i innych schorzeń wymagających odmiennego postępowania terapeutycznego.